Sports

ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଦି ପୂର୍ବରୁ ଓଡିଶା ମାଟିରେ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ବ୍ରିଟିସ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ l ନିଜର ପୌତୃକ ରାଜସିଂହାସନ ପାଇଁ ସେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା ବିଦ୍ରୋହ କ୍ରମେ ଐତିହସିକି ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଲଢ଼େଇରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା l ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ 1809 ଜାନୁଆରୀ 23 ତାରିଖରେ ସମ୍ବଲପୁର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଖିଣ୍ଡା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ l 1827 ମସିହାରେ ସମ୍ବଲପୁରର ଅପୁତ୍ରିକ ରାଜା ‘ମହାରାଜା ସିଂହ ‘ଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବା ପରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ସମ୍ବଲପୁରକୁ ପରୋକ୍ଷରେ ନିଜର ନିୟର ନିୟନ୍ତ୍ରଣାଧୀନ କରିନେଇଥିଲେ l ରାଜାଙ୍କ ବଂଶଧର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇଂରେଜଙ୍କ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହାସନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲେ l ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ‘ଉଲଗୁଲାନ ‘ ନାମକ ସଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ରୋହର ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିଲେ l ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବଲପୁରର କେତେକ ଜମିଦାରଙ୍କର ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା l କ୍ରମେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ପ୍ରଜାମାନେ ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କ ବାହିନୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ l ତାଙ୍କର ସାଂଗଠନିକ ଶକ୍ତି ଓ ରଣକୌଶଳ ଥିଲା ଅଦ୍ୱିତୀୟ l ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବା ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବିନା ତାଙ୍କ ସୌନ୍ୟବାହିନୀ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ନିଦ ହଜାଇଦେଇଥିଲା l ତେବେ 1840ରେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ ଦିଆଯାଇଥିଲା l 1857 ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ବେଳେ ହଜାରୀବାଗ ଜେଲ ଭଙ୍ଗ ସମୟରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏ ଜେଲରୁ ମୁକୁଳିଥିଲଲେ l ସେ ଓଡିଶା ଫେରି ବିଦ୍ରୋହକୁ ତିବ୍ରତର କରିଵାର ଶପଥ ନେଇଥିଲେ l ଦୀର୍ଘ 5 ବର୍ଷ ଧରି ସୁରେନ୍ଦ୍ର ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମହାସଂଗ୍ରାମ ଚଳାଇ ରଖିଥିଲେ l ଏଥିରେ ବହୁ ସରକାରୀ ସମ୍ପତି କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା l ଶତାଧିକ ଇଂରେଜ ଅଧିକରି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ହାତରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ l ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଧରାଇଦେବା ଲାଗି ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ l ଦୁଇଜଣ ବିଶ୍ୱାସଘାତକଙ୍କ ପାଇଁ ସେ 1864ରେ ଦ୍ଵିତୀୟ ଥର ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ l ତାଙ୍କୁ ଅସୁରଗଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ବନ୍ଦୀ ରଖାଯାଇଥିଲା l 20 ବର୍ଷ ବନ୍ଦୀ ରହିବା ପରେ 1884 ଫେବୃଆରୀ 28 ତାରିଖରେ ବୀର ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସାଏଙ୍କ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା l ଏହି ବରପୁତ୍ର ନିଜ ଜନ୍ମଭୁମିର ସ୍ୱାଧୀନତା ଲାଗି ସମୁଦାୟ 37 ବର୍ଷ କାରାବରଣ କରି ଥିଲେ l